ଓଡ଼ିଶା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ, ୧୯୯୫ ଅନୁସାରେ, ଓଡ଼ିଶା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ କମ୍ପାନୀ ଆଇନ, ୧୯୫୬ ର ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ୨୧.୦୪.୧୯୯୫ ତାରିଖରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, ତାପଜ ଏବଂ ପରମାଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଅଣପରାମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ଆଧାରିତ ଯେକୌଣସି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ରର ସ୍ଥାପନ ଓ ପରିଚାଳନା।
ଓଡ଼ିଶା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍କୁ ପୂର୍ବତନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବୋର୍ଡ୍ (OSEB) ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ତ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମ୍ପତ୍ତିର ମାଲିକାନା ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ୬ଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର—ହୀରାକୁଦ, ଚିପିଲିମା, ବାଲିମେଲା, ରେଙ୍ଗାଲି, ଅପର ଇନ୍ଦ୍ରାବତୀ, ଅପର କୋଲାବ—ପରିଚାଳନା କରୁଛି ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ APGENCO ସହିତ ଯୁକ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବେ ମାଛକୁଣ୍ଡରେ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ପରିଚାଳନା କରୁଛି, ଯାହାର ସମୁଦାୟ ସ୍ଥାପିତ କ୍ଷମତା ୨୦୯୯.୮ ମେଗାୱାଟ୍।
ବର୍ତ୍ତମାନ କମ୍ପାନୀର ଅନୁମୋଦିତ ଶେୟର ପୁଞ୍ଜି ୨୦୦୦ କୋଟି ଏବଂ ଦେୟ ଶେୟର ପୁଞ୍ଜି ୮୩୩.୧୯ କୋଟି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪–୨୫ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମୋଟ ଆୟ (ଅନ୍ୟ ଆୟ ସମେତ) ୯୭୮.୧୨ କୋଟି ଥିଲା, ଯାହା ପୂର୍ବବର୍ଷ ୨୦୨୩–୨୪ ରେ ୮୯୬.୮୬ କୋଟି ଥିଲା। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪–୨୫ ପାଇଁ କର ପରେ ଲାଭ ୩୩୮.୧୯ କୋଟି, ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏହା ୩୦୭.୩୯ କୋଟି ଥିଲା।
ଓଡ଼ିଶା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୨୦% ଏବଂ ଶୀର୍ଷ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୪୦% ପୂରଣ କରୁଛି। ଏହା ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ସସ୍ତା ଦରରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ଏବଂ ସରକାରୀ ଖଜାନାକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଲାଭାଂଶ ଦେଇଆସୁଛି। ସମ୍ପ୍ରତି, ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪–୨୫ ପାଇଁ ନିଗମ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରକୁ ୧୦୧.୪୬ କୋଟି ଲାଭାଂଶ ଦେଇଛି।
ଆଗାମୀ ଦଶକକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଶିଳ୍ପ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ଘରୋଇ ଚାହିଦାର ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି, ଓଡ଼ିଶା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ସଫଳତା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସରତ। ଶକ୍ତି ମିଶ୍ରଣରେ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଅଧିକ ଅଂଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଉପର ଇନ୍ଦ୍ରାବତୀ ପମ୍ପଡ୍ ସ୍ଟୋରେଜ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ (୬୦୦ ମେଗାୱାଟ୍), ବାଲିମେଲା ପମ୍ପଡ୍ ସ୍ଟୋରେଜ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ (୫୦୦ ମେଗାୱାଟ୍), ଉପର କୋଲାବ PSP (୬୦୦ ମେଗାୱାଟ୍) ଏବଂ ଖରାଗ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ (୬୩ ମେଗାୱାଟ୍) ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ର ଅନେକ ଉତ୍ପାଦନ ୟୁନିଟ୍ ୧୯୫୦, ୧୯୬୦ ଏବଂ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ୩୫ ବର୍ଷର ଉପଯୋଗୀ ଆୟୁକାଳ ପୂରଣ କରିସାରିଛି। ଏହି ପୁରୁଣା ୟୁନିଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଓ ଆଧୁନିକୀକରଣ କରି, ଆୟୁବୃଦ୍ଧି, ବିଶ୍ୱସନୀୟତା, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଓ ଉପଲବ୍ଧତା ବଢ଼ାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହା ହୀରାକୁଦର ୬ଟି ୟୁନିଟ୍, ଚିପିଲିମାର ୩ଟି ୟୁନିଟ୍ ଏବଂ ବାଲିମେଲାର ୪ଟି ୟୁନିଟ୍ର ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ଆଧୁନିକୀକରଣ, କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ଓ ଆୟୁବୃଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିଛି। ଏହା ସହିତ, ବାଲିମେଲା HEP ର ୨ଟି ୟୁନିଟ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଓ ଆଧୁନିକୀକରଣ ଅଧୀନରେ ରହିଛି।
ସମ୍ପ୍ରତି, ଓଡ଼ିଶା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ ନିଜେ ଏବଂ ତାହାର ସହଯୋଗୀ ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସୌର, କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍, ପମ୍ପଡ୍ ସ୍ଟୋରେଜ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଇତ୍ୟାଦି ପୁନର୍ନବୀକରଣ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, । ଏହା ସହିତ, ରାଜ୍ୟର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ନିଗମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ କୋଇଲା ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତଥ୍ୟ
- କମ୍ପାନୀ ଆଇନ ୨୧.୦୪.୧୯୯୫ ଅନୁସାରେ ନିବନ୍ଧିତ
- ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭର ବର୍ଷ ୧୯୯୬-୧୯୯୭
- ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମ୍ପତ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତର ତାରିଖ ( ମାଛକୁଣ୍ଡ ବ୍ୟତୀତ ) ୦୧.୦୪.୧୯୯୬
- ମାଛକୁଣ୍ଡର ଓଡ଼ିଶା ଅଂଶ ହସ୍ତାନ୍ତର (୩୪.୫ ମେଗାୱାଟ) ୦୧.୦୪.୧୯୯୭
- ସମ୍ପତ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତର ସମୟରେ ସ୍ଥାପିତ କ୍ଷମତା ୧୨୭୨ ମେଗାୱାଟ
- ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥାପିତ କ୍ଷମତା (MHEP ଅଂଶକୁ ବାଦ୍ ଦେଇ) ୨୦୯୯.୮ ମେଗାୱାଟ୍
- ଡିଜାଇନ୍ ଏନର୍ଜି ( OHPC + ମାଛକୁଣ୍ଡ ) (୫୬୭୬ + ୨୬୨.୫୦) MU
- ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷମତା ୮୦୦ ମେଗାୱାଟ୍ ରୁ ୧୮୦୦ ମେଗାୱାଟ୍ ମଧ୍ୟରେ